Nova saznanja o neolitskim i starčevačkim naseljima uz Tisu

Srpski i nemački arheolozi pronašli su na ovim lokalitetima "zgrčeno sahranjen" skelet Starčevca star 8.000 godina i vredne predmete koji svedoče o prošlosti.

Nova saznanja o neolitskim i starčevačkim naseljima uz Tisu Foto: Profimedia

Istraživanja na vrednim nalazištima na području uz reku Tisu nastavljena su i ovog (upravo prošlog) leta. Radilo se na dva nalazišta: neolitskom, na lokalitetu Borđoš i starčevačkom, na lokalitetu Prečka. Zahvaljujući modernoj opremi i činjenici da su ovde, pored naših, istraživali i nemački stručnjaci, pronađeni su vredni predmeti poput kašike stare 7.000 godina, a došlo se i do drugih naučnih otkrića.

U istraživanju je, prvi put u Srbiji prilikom istraživanja starčevačke kulture, korišćena geomagnetna prospekcija šireg područja takozvanog borđoškog platoa, koji se nalazi uz reku Tisu. Srpsko-nemački tim stručnjaka čine arheolozi Muzeja Vojvodine iz Novog Sada i njihove kolege sa Instituta za praistoriju i ranu istoriju „Kristijan Albreht” univerziteta u Kilu.

Jesu li se prve evropske kovačnice nalazile u Vinči?

„Došli smo do saznanja da su se ovde pre 8.000 godina pojavili prvi ratari i stočari. Nama nije cilj da istražimo samo jedno naselje, već da ustanovimo vezu između ova dva naselja i kontinuitet življenja na ovom području, jer se postavlja pitanje kako je moguće da na ovako malom prostoru imamo dva veoma velika naselja, jedno od deset hektara, što je za starčevački period izuzetno veliko, i drugo, na Borđošu, od četrdeset hektara, koje spada u kasni neolit“, objasnio je novinarima Aleksandar Medović, arheobotaničar.

Od samog početka dvogodišnjih istraživanja, tim stručnjaka su osim arheologa činili i naučnici iz drugih oblasti. Tokom istraživanja koriste se tehnologije i metode koje pruža arheologija 21. veka. Svakako jedan od najvrednijih nalaza nedavnih iskopavanja na Borđošu jeste kašika stara 7.000 godina od pečene gline, koja potvrđuje ono što neki naučnici godinama govore – da smo kroz istoriju odrastali uz kaše, a ne hleb.

Otkrijte: 5 brodova izgubljenih u vremenu koje bi arheolozi voleli da istraže

„Radi se o kašici od pečene gline, a ne o koštanoj. One su veoma retke na nalazištima. Kašika koju smo našli slična je jednoj iz Grčke, u naselju Dikilitaš. Sa jedne strane je recipijent (ovalni deo), a sa druge drška i na njenom kraju uglavnom neka figurina, tako da je kašika opterećena i sa jedne i sa druge strane, pa je sigurno lepo stajala u ruci. Nažalost, mi smo našli samo ovalni deo. Nalaz je u odličnom stanju i kao arheobotaničaru i naučniku mnogo mi znači, jer dokazuje ono što godinama tvrdim, a to je da su kaše u to doba bile mnogo bitnije od hleba, koji danas jedemo u ogromnim količinama“, kaže Medović.

Koliko je značajan geomagnetni snimak terena za jedno današnje arheološko istraživanje i kako se na osnovu njega bira lokacija iskopavanja sondi, objašnjava Ildiko Medović:

„Na osnovu snimka se tačno vide obrisi zemlje, gde je tvrđa, gde mekša, ili gde je nešto gorelo. Na osnovu obrisa pokušavamo da otkrijemo gde bismo mogli da pronađemo neke interesantne detalje. Ovo je prvi put u Srbiji da se na osnovu geomagnetnog snimanja terena kopa jedno starčevačko naselje. Na osnovu njega možemo precizno da kopamo i da ne gubimo vreme sa praznim sondama, kao što se to često dešava arheolozima.“

Ako se oduvek želeli da se bavite arheologijom, sada imate priliku

Tokom istraživanja lokaliteta na Prečki, pronađen je i skelet Starčevca, star 8.000 godina. Utvrđeno je da se radi o takozvanom zgrčenom sahranjivanju, a u pomoć je pozvana i Sofija Stefanović, sa Odeljenja za arheologiju Filozofskog fakulteta iz Beogradu, koja istražuje natalitet u ranoj praistoriji.

Martin Furhold, docent na Instituta za praistoriju i ranu istoriju „Kristijan Albreht” univerziteta u Kilu, vođa drugog nemačkog tima koji je ovog avgusta učestvovao u istraživanjima u Novom Bečeju, planira da se vrati „jer je u pitanju vrlo interesantno naselje u kome se kriju tragovi o usvajanju novih načina uzgoja biljaka i životinja”. Izložba arheoloških nalaza „Tajne drevnog Borđoša” planirana je za decembar, a dalja istraživanja za april i maj naredne godine.

Izvor: Politika



bonus video
ostavite komentar
Inicijalizacija u toku...
Pogledajte šta vas očekuje u majskom izdanju časopisa National Geographic Srbija.