Arheološka otkrića potvrđuju rodno mesto Bude

Arheolozi koji rade u Nepalu pronašli su dokaze u Budinom rodnom mestu, koji ukazuju na građevinu iz VI veka pre nove ere.

Arheološka otkrića potvrđuju rodno mesto Bude Foto: Shutterstock

To je prvi arheološki materijalni dokaz koji je vezan za život Bude, a samim tim i procvat budizma, u tom veku.

Pionirska iskopavanja u okviru svetog Maja Devi hrama (nalazi se na UNESCO-vom spisku svetske baštine) u gradu Lumbiniju, koji se smatra rodnim mestom Bude, otkrila su ostatke nepoznate drvene građevine iz 6. veka pre nove ere ispod niza hramova od opeke. Dizajnirana isto kao one iznad nje, drvena građevina sadrži otvoren prostor u centru koja se vezuje za priču o rođenju samog Bude.

Do sada, najstariji arheološki dokazi budističkih građevina u Lumbiniju datirali su iz III veka pre nove ere, u vreme pokroviteljstva cara Ašoka, koji je podsticao širenje budizma od današnjeg Avganistana do Bangladeša.

„Veoma malo se zna o životu Bude, osim kroz neke pisane izvore i usmenu tradiciju,“ rekao je arheolog profesor Robin Koningem sa Univerziteta u Daramu, koji je bio jedan od vođa istraživanja. Neki naučnici su tvrdili da je Buda rođen u III veku pre nove ere. „Pomislili smo 'zašto da se ne vratimo arheologiji u pokušaju da odgovorimo na pitanja vezana za njegovo rođenje?' Sada, prvi put, imamo arheološki niz u Lumbiniju koji pokazuje građevine iz VI veka pre nove ere.

Rani budizam otkriven

Međunarodni tim arheologa, koji vode Koningem i Koš Prasad Ačarija iz Razvojnog trusta oblasti Pašupati, tvrdi da otkriće doprinosti boljem razumevanju ranog razvoja budizma, kao i duhovni značaj Lumbinija. Njihovi nalazi nalaze se u decembarskom broju međunarodnog časopisa Antikvitet. Istraživanje je delimično podržano od strane Društva Nacionalne geografije.

Da bi se utvrdila starost drvenog svetilišta i prethodno nepoznate građevine od opeke iznad njega, fragmenti uglja i zrna peska su testirani pomoću kombinacije radikarbonske i optičke luminiscentne tehnike. Geoarheološka istraživanja takođe potvrđuju prisutnost korenja drevnog drveća unutar centralne praznine hrama.

„UNESCO je veoma ponosan što je povezan sa ovim važnim otkrićem na jednom od najsvetijih mesta za jednu od najstarijih religija na svetu,“ rekla je generalna direktorka UNESCO-a, Irina Bokova, koja je zatražila dodatna arheološka istraživanja, intenzivniju konzervaciju dosadašnjeg rada i pojačanje uprave nad lokalitetom, kako bi se osigurala sigurnost Lumbinija.

„Ova otkrića su veoma bitna za bolje razumevanje rodnog mesta Bude,“ rekao je Ram Kumar Šresta, ministar kulture, turizma i civilnog vazduhoplovstva Savezne Demokratske Republike Nepal. „Vlada Nepala neće štedeti na očuvanju ovog značajnog lokaliteta.“

Budistička tradicija svedoči da je kraljica Maja Devi, Budina majka, njega rodila dok se držala za granu drveta unutar bašte u Lumbiniju, na pola puta između kraljevina njenog muža i njenih roditelja. Koningem i njegove kolege pretpostavljaju da se u centralnoj praznini najstarijeg drvenog svetilišta nalazi drvo. Hramovi od cigle, sagrađeni kasnije iznad drvenih, su takođe raspoređeni oko centralnog područja, koji nije nadsvođen.

Četiri glavna budistička lokaliteta

Lumbini je jedno od ključnih lokaliteta vezanih za Budin život. Drugi su Bod Gaja, gde je Gautama Sidarta postao Buda, tj. prosvetljeni; Sarnat, gde je držao prvo propovedanje; i Kusinagara, gde je preminuo. Na samrti, kada je imao 80 godina, zabeleženo je da je Buda preporučio svim budistima da posete Lumbini. Svetilište je i dalje bilo popularno sredinom prvog milenijuma naše ere, a od strane kineskih hodočasnika zabeleženo je kao svetilište pored drveta.

Hram Maja Devi u Lumbiniju ostaje živo svetilište; arheolozi su radili pored meditirajućih monaka i hodočasnika.

U naučnom časopisu Antikvitet, autori pišu: „Niz (arheoloških ostataka) u Limbiniju je mikrokosmos za razvoj budizma iz lokalnog kulta u svetsku religiju.“
Izgubljen i zarastao u džungle Nepala tokom srednjeg veka, drevni Lumbini ponovo je otkriven 1896. godine i identifikovan je kao rodno mesto Bude zahvaljujući stubu od peščara iz III veka pre nove ere, koji je pronađen na tom mestu. Stub, koji i danas stoji, nosi natpis koji beleži posetu cara Ašoke mestu rođenja Bude, kao i naziv mesta – Lumbini.

Uprkos ponovnim otkrićima ključnih budističkih lokaliteta, njihovi najraniji ostaci su duboko zakopani ili uništein kasnijom izgradnjom, ostavljajući dokaze najranijeg budizma nedostupne za arheološka istraživanja, sve do sada.

Pola milijarde ljudi širom sveta su budisti, a više stotina hiljada svake godine ide u hodočašće Lumbiniju. Arheološka istraživanja su finansirana od strane Vlade Japana u saradnji sa Vladom Nepala, u okviru UNESCO-vog projekta čiji je cilj bolje očuvanje i upravljanje Lumbinijem. Pored Društva Nacionalne geografije, istraživanje je podržano od strane Univerziteta u Daramu i Univerziteta u Stirlingu.



bonus video
ostavite komentar
Inicijalizacija u toku...
Pogledajte šta vas očekuje u majskom izdanju časopisa National Geographic Srbija.