Zavirite u KUĆU OD ZLATA, dragulji venecijanske gotike

Sa vaporeta br. 1 koji pravi kružnu turu po Grand kanalu, "najlepšoj ulici sveta", pruža se mogućnost da se vide raskošne venecijanske palate koje je gradska elita gradila još u 13. veku.

Zavirite u KUĆU OD ZLATA, dragulji venecijanske gotike Foto: Mirjana Stanojlović

Već u 10. veku Mletačka Republika je uspostavila snažne političke veze sa Konstantinopoljem što je rezultiralo trgovinskim privilegijama koje su mletački trgovci dobili od vizantijskih careva. Venecija je vekovima predstavljala jedan od centara vizantijske kulture i umetnosti, što najbolje svedoči najveće sakralno zdanje, bazilika Sv. Marka, sa osnovom u obliku grčkog krsta i kružnim vizantijskim lukovima i kapitelima. U pokrajini Veneto, posebno njenoj prestonici Veneciji, gotski i vizantijski uticaji bogatog i raznovrsnog arhitektonskog stila, zadržali su se mnogo duže nego u Firenci i Rimu tokom Renesanse.

Sa vaporeta br. 1 koji pravi kružnu turu po Grand kanalu, "najlepšoj ulici sveta", pruža se mogućnost da se vide raskošne venecijanske palate koje je gradska elita gradila još u 13. veku pod uticajem vizantijskog stila. Iako potiču iz raznih epoha, sve građevine imaju pečat orijentalnog, jer je Venecija u dugom vremenskom rasponu održavala bliske veze sa islamskim svetom, upijajući umetničke i kulturne ideje potekle sa ovog područja, primenjujući ih u gradu koji je predstavljao najprimamljiviju trgovačku, političku i diplomatsku luku Sredozemlja.

 

Zajedno sa Duždevom palatom, simbolom estetike i harmonije, najtipičnija je gotska građevina Venecije, koja sa svojom čipkastom fasadom, orijentalnim stubištem i egzotičnim mermernim šarama na prozorima, sva odiše istočnjačkim duhom.

 

Pogled na Ca’ d’Oro (popularna skraćenica od Casa d’Oro) daje vam do znanja da je pred vama pravi dragulj venecijanske gotike. Zajedno sa Duždevom palatom, simbolom estetike i harmonije, najtipičnija je gotska građevina Venecije, koja sa svojom čipkastom fasadom, orijentalnim stubištem i egzotičnim mermernim šarama na prozorima, sva odiše istočnjačkim duhom. Fasada, po zamisli vlasnika oslikana u bojama ultramarina i prekrivena zlatnim listićima, po čemu je i dobila ime "Kuća od zlata", trebalo je da svojom ekstravagancijom ukaže na njegov društveni status. Nažalost, i sam je znao da će zlato i boja biti kratkog veka zbog izloženosti fasade neprestanoj vlazi i pogubnim plimama, što se ubrzo i dogodilo.

venecija-ca-d-oro
Ca' d'Oro: Čipkasta fasada, orijentalno stubište i egzotične mermerne šare na prozorima;
Foto: Mirjana Stanojlović

venecija-ca-d-oro_1
Ca' d'Oro je jedna od najlepših i najimpresivnijih palata na Grand kanalu.
Projektovali su je otac i sin Đovani i Bartolomeo Bon, u stilu kitnjaste venecijanske gotike sa mavarskim uticajima.
Foto: Mirjana Stanojlović

No, i pored toga, Ca' d'Oro je jedna od najlepših i svakako najimpresivnijih palata na Grand kanalu. Podignuta je između 1420. i 1430, po narudžbini porodice Marina Kontarinija, pripadnika venecijanske trgovačke aristokratije iz koje je poteklo osam duždeva. Projektovali su je otac i sin Đovani i Bartolomeo Bon, u stilu kitnjaste venecijanske gotike sa neizbežnim mavarskim uticajima. Blještavo bela atraktivna fasada, sa svojim elegantnim prozorima i detaljima sa inkrustacijama od filigranski obrađenog belog i ružičastog mermera, ponosno krasi Grand kanal prkoseći svim nedaćama kroz koje je prošla kroz proteklih šest vekova. Prestižnim se smatrao obavezan prilaz palati direktno sa kanala preko lođe sa stubištem koja vodi do ulaznog hola, iznad koje se nalaze zatvoreni balkoni glavnog salona na prvom i drugom etažu zdanja. Ulaz sa kopna mnogim od ovih palata nije ni približno tako atraktivan kao sa vode, jer su raskošno izvedeni prilazi sa kanala označavali statusni simbol vlasnika palate. U međuvremenu, prilaz je izgubio svoju prvobitnu namenu i služi uglavnom za odmorište mnogobrojnim patkama iz venecijanske lagune.

Unutrašnje dvorište podjednako je impresivno kao i sama palata i predstavlja jedan skladan estetski prostor sa karakteristikama istočnjačke arhitekture, untrašnjim stepeništem i bunarom. Poseban pečat i ukras celom ambijentu daje pod u bogatom mozaiku.

Posle pada Republike, palata je često menjala vlasnike i doživela mnoge adaptacije od kojih su joj neke nanele ogromnu štetu prilagođavajući se ukusu trenutnih vlasnika. Sredinom 19. veka ruski knez Trubeckoj kupuje palatu za čuvenu balerinu Mariju Taljioni, koja radikalno menja prvobitni izgled palate i po čijem je nalogu potpuno porušeno unutrašnje dvorište sa stepeništem kao i balkonski ukrasi, a bunar uklonjen i prodat. Posle višegodišnjih, kako to Venecijanci kažu, varvarskih restauracija, spas je stigao 1894, kad palata prelazi u vlasništvo barona Đorđa Franketija, koji je najpre rekonstruisao sve što je prethodno uništeno na osnovu sačuvanih skica, vrativši zdanju nekadašnji sjaj, a potom u njemu smestio svoju umetničku kolekciju koju sačinjavaju bronzane skulpture, nameštaj, flamanske tapiserije, orijentalni tepisi, i platna neprocenjive vrednosti, kao što su Ticijanova "Venera", Karpačove "Blagovesti" i Mantenjin "Sv. Sebastian".

venecija-ca-d-oro_2
Unutrašnje dvorište podjednako je impresivno kao i sama palata i predstavlja jedan skladan estetski prostor sa karakteristikama istočnjačke arhitekture.
Foto: Mirjana Stanojlović

venecija-ca-d-oro_3
Ca' d' Oro;
Foto: Mirjana Stanojlović

Galerija se vremenom obogaćivala delima Tintoreta, Van Dajka, Đorđonea, Bordonea, Luke Sinjorelija. Na samom ulazu u glavnu dvoranu na prvom etažu, nalaze se dva mala platna prijatna za oko, čuvenog hroničara Venecije, Frančeska Gvardija, koja su kao i ostala njegova dela dobila značaj arhivske gradje. Franketi je osnovao galeriju i zaveštao je državi, sa namerom da palata bude pretvorena u muzej. Ona i danas nosi naziv "Galerija Franketi u palati Ca' d' Oro". Glavnu restauraciju izvela je Svetska fondacija za obnovu spomenika kulture i od tada je prelepa Ca' d' Oro otvorena za posetioce.

Iako obilazak njenih dvorana sa umetničkim predmetima, lođa i dvorišta ne zahteva mnogo vremena, svaki detalj ostaje za pamćenje a pogled sa Grand kanala, bilo sa vode ili druge obale, uvek izaziva ponovno divljenje, jer Venecija ima moć da omađija došljake i svaki novi susret sa njom donosi ushićenje u dobro poznatom dekoru istorije, tradicije, magije i avangarde.

 

Možda će vas zanimati i:



bonus video
ostavite komentar
Inicijalizacija u toku...
U prodaji je oktobarsko izdanje časopisa National Geographic Srbija.