Srpska srednjovekovna arhitektura: Đurđevi Stupovi

Iz zahvalnosti što se izbavio iz tamnice i zbog pobede kod Pantina, Nemanja odmah po stupanju na velikožupanski presto dao da se, na vrhu brda iznad nove prestonice Rasa, podignu Đurđevi Stupovi.

Srpska srednjovekovna arhitektura: Đurđevi Stupovi Foto: Shutterstock
Prelistajte galeriju   »
ostale slike u galeriji

U prvim godinama od stupanja na presto, a pre nego što je dao da se gradi manastir Studenica koji kasnije postaje "rodonačelnik" raške graditeljske škole, Stefan Nemanja bio je ktitor dve druge crkve. Crkve Svetog Nikole u Kuršumliji i crkve posvećene Svetom Đorđu.

Iz zahvalnosti što se izbavio iz tamnice i zbog pobede kod Pantina, Nemanja odmah po stupanju na velikožupanski presto dao da se, na vrhu brda iznad nove prestonice Rasa, podignu Đurđevi Stupovi. U natpisu iznad portala uklesano je da se to dogodilo 1170-71. godine. 

Zbog skučenosti prostora na vrhu brda, protomajstor je plan crkve morao da prilagodi terenu, pa je, u odnosu na plan crkve Svetog Nikole, koji je koristio kao uzor, skratio uzdužnu osu, oltarski deo smestio na izidanu podlogu, a pristup zapadnom ulazu obezbedio stepeništem.

Možda najosobeniji momenat u arhitekturi crkve je to što su uz bočne strane zapadnog prostora podignute dve četvrtaste kule. Dok je iznad središnjeg prostora podignuta moćna kupola.

Ovaj, u osnovi, vizantijski plan građevine zaodenut je romaničkim oblicima, pa tako na fasadi imamo pilastre, prislonjene lukove, a ispod krovova niz arkadica.

Delo monumentalne kompozicije ima snažan opšti utisak, baš kao i vreme koje je usledilo. Pojavom Stefana Nemanje i ujedinjenjem Raške sa Zetom proširile su se granice i učvrstile upravne i crkvene institucije.

Vreme Stefana Nemanje utemeljilo je posebno shvatanje arhitekture crkava, mešanjem vizantijskih i romaničkih odlika, stvoreno je rešenje koje se koristilo godinama kasnije. 



slike u galeriji
bonus video
ostavite komentar
Inicijalizacija u toku...