Kako se pravi svila?

Dugo čuvana tajna je otkrivena, a pokazalo se da je proces proizvodnje svile daleko složeniji nego što smo mislili.

Kako se pravi svila? Foto: Profimedia

Stanovnici teritorije današnje Kine su u strogoj tajnosti, pod pretnjom smrtne kazne, čuvali način proizvodnje svile oko jednog milenijuma.

Prema istorijskim podacima, tehniku prerade sirove svile izmislila je Si Ling Či, supruga Žutog imperatora Huang Tija oko 2.700. godine pre nove ere. Navodno, čaura svilene bube upala je u njenu šoljicu čaja, a kada ju je izvadila, otkrila je niti neverovatnog kvaliteta. Kasnije je, upravo zahvaljujući ovom sticaju okolnosti dobila ime Šen Tan ili Boginja svilenih buba. Svila je uzrok razvitka velikog trgovačkog puta (Put svile) i tako je doprinela i bržem razvijanju međusobno udaljenih civilizacija putem razmene naučno-tehnoloških dostignuća obeju civilizacija.

Saznajte i: Kako gusenice mogu da pomognu vašem zdravlju?

Proizvodnja svile na zapadu je omogućena tek 552. naše ere, i to nakon što su dva monaha odnela jajašca svilene bube vizantijskom caru Justinijanu skrivena u bambusovom štapu.

Svila je prirodno tekstilno vlakno koje se dobija od čaure svilene bube (Bombyx mori). Tokom treće faze razvoja mlada svilena buba  iz pljuvačnih žlezda kroz usta luči fibroin, protein koji je u tečnom, lepljivom stanju. Kada dođe u kontakt sa vazduhom ovaj protein prelazi u tvrdo stanje. Potom, svilena buba luči sericin, koji se vezuje sa fibroinom i na taj način se stvaraju svilene niti.

Pogledajte i: Napravljena tkanina u kojoj vam nikad neće biti hladno

Kako svilene niti ne bi bile uništene izleganjem iz čaure, ona se smešta ili u ključalu vodu ili se okružuje vrelim vazduhom, što ubija svilenu bubu. U prošlosti su primenjivane i manje agresivne metode, poput izvlačenja svilenih niti iz čaure. Međutim, one nisu bile u potpunosti uspešne. 

Svilene niti u ovom stadijumu su sirove i tek kasnije se na različite načine obrađuju. Dakle, svile razlikujemo po načinu obrade početnog, sirovog materijala. 

Svake godine, industrija svile ubija oko 10 milijardi čaura svilene bube. Ipak, naučnici rade na novoj metodi koja bi omogućila izdvajanje niti sirove svile, a da se pri tom ne ubijaju gusenice. Kada je gusenica povređena, ona dospeva u fazu inkubacije, tokom koje prolazi kroz period regeneracije. Naučnici su pronašli način da ubrizgavanjem hemijskih materija u zdravu gusenicu prouzrokuju upravo ovu fazu kako bi se insekt oporavio nakon što se iz  čaure izvuku svilene niti.

Saznajte i: Iza vrata fabrike svile u Šangaju



bonus video
ostavite komentar
Inicijalizacija u toku...
U prodaji je septembarsko izdanje časopisa National Geographic Srbija.