Na današnji dan, 13. jul: Rođen Gaj Julije Cezar

Iako istoričari još uvek nisu složni u tome kada je rimski vojskovođa, pisac i državnik Gaj Julije Cezar došao na svet, najčešće se navodi 13. jul 100. godina p.n.e.

Na današnji dan, 13. jul: Rođen Gaj Julije Cezar Foto: Wikimedia Commons

Posle pobede suparnika, postao diktator Rima. Ubijen u zaveri pristalica republikanskog uređenja u Senatu 15. marta 44. p.n.e, na vrhuncu moći. Njegovi zapisi iz galskih ratova spadaju u remek-dela stare rimske književnosti. Uveo julijanski kalendar, kojim se i danas služe neke pravoslavne crkve.

Mnogi ga s razlogom zovu najvećim Rimljaninom, a pouzdano se zna da je više cenio svoje političko delovanje od onog književnog, premda je imao široka književna interesovanja, a bavio se i naučnim radom. Cezarov život važan je za opštu istoriju Rimskog carstva u njegovom najsudbonosnijem dobu posle smrti Suline kada je stara senatorska Republika bila na izdisaju.

Vođa populara Marije bio je Cezarov tetak, pa mnogi smatraju da je upravo zbog toga Cezar i otišao u Marijev demokratski tabor u kojem je Senat s pravom video smrtnog neprijatelja. Sula ga je stoga i osudio na smrt, ali ga je docnije pomilovao. Cezar je brzo napredovao ka svom glavnom cilju — da nasledi umiruću Republiku i preuzme svu vlast. Zadobio je neograničenu diktatorsku i doživotnu tribunsku vlast (tribunicia potestas), a umesto carske krune lovorov venac. Vojnik koji je dvaput prelazio Rajnu i dvaput se iskrcavao na maglovitoj Britaniji hteo je da, kao potomak legendarnog Dardanca Eneje, rodonačelnika u rimskoj istoriji ne naročito istaknutog julijskog roda (gens Iulia), preseli Rim, "glavu sveta" (caput orbis), na mesto gde je bila Prijamova i Enejina Troja, dakle ne na Bosfor kao Konstantin Veliki, nego pred Dardanele.

Rimskoj gospodi nije bila po volji ta kombinacija i prinudna seoba, a još manje Cezarova gotovo božanska sila i slava, pa ga je na Martovske ide 44. p. n. e. grupa zaverenika izbola noževima. Tek je Cezarov mladi posinak i naslednik Avgust Oktavijan, prozvan Avgust, dovršio njegovo delo i postao, kao "prvak" (princeps), stvarni vladar Rimskog carstva. Deifikovani Cezar (divus Iulius) trudio se da u tu najveću organizaciju antičkog sveta unese ne samo političko-ekonomske nego i društveno-etičke sadržaje. To su "čovečnost" (humanitas) i "blagost" (clementia), ali u rimskoj redakciji, kakva je bila nepoznata grčkom čoveku.

 

Pogledajte i:



bonus video
ostavite komentar
Inicijalizacija u toku...