Zebrine pruge u svemiru

Naučnici su otkrili novu, izdržljivu strukturu u jednom od dva pojasa zračenja koja okružuju Zemlju.

Zebrine pruge u svemiru Foto: Wikimedia Commons

NASA-ine letelice-blizanci Van Alen sonde su pokazale da visoko-energetski elektroni u unutrašnjem pojasu pojasa zračenja prikazuju uporan obrazac koji podseća na zebrine pruge. Iznenađujuće, ova struktura je rezultat spore rotacije Zemlje, za koju se prethodno smatralo da je nesposobna da utiče na kretanje čestica u pojasu zračenja, koje imaju brzine približne brzini svetlosti.

Naučnici su ranije verovali da povećana aktivnost solarnih vetrova predstavlja primarnu silu koja stoji iza bilo koje strukture u pojasevima zračenja naše planete. Međutim, ove zebrine pruge su vidljive čak i tokom niske aktivnosti solarnih vetrova, što je nužno dovelo do novog istraživanja o tome kako nastaju. Taj zadatak je doveo do neočekivanog otkrića da su pruge nastale usled rotacije Zemlje.

“Zbog rezolucije našeg eksperimenta energetskih čestica, RBSPICE, sada razumemo da elektroni su unutrašnjem pojasu, zapravo, uvek organizovani po zebra šablonu.”, rekao je Aleksandar Uhorski, vodeći autor studije. “Osim toga, naše modelovanje jasno identifikuje Zemljinu rotaciju kao mehanizam za stvaranje ovih šablona. Zaista mi je, kao teoretičaru, divno da videim koliko brzo novi podaci mogu promeniti naše razumevanje fizičkih osobina.”

Zbog nagiba ose magnetnog polja Zemlje, rotacija planete stvara oscilacije, slabo električno polje koje prožima ceo unutrašnji pojas zračenja. Da bi razumeli kako polje utiče na elektrone, Uhorski predlaže da zamislimo elektrone kao viskozni fluid. Globalne oscijalcije polako isteži i presavijaju tečnost, kao što se karamela isteže i presavija u mašini za slatkiše. Proces istezanja i presavijanja rezultuje prugastim šablonom koji se može posmatrati širom celog unutrašnjeg pojasa, a koji se proteže iznad Zemljine atmosfere, od oko 805 kilometara od površine planete do oko 13.000 kilometara.

Kako se materijal kreće kroz Zemljine pojaseve zračenja, on se može preklopiti kao karamela, stvarajući zebrine pruge od elektrona sa drugačijim energijama.

Radijacijski pojasevi su dinamični krofnasti regioni oko naše planete, koji se protežu visoko iznad atmosfere, a sačinjeni su od visoko-energetskih čestica, elektrona i naelektrisanih čestica pod imenom joni, koje su zarobljene Zemljinim magnetnim poljem. Nivo radijacije širom pojaseva je pod uticajem solarne aktivnosti koja utiče da energetske i naelektrisane čestice ulete u prostor blizu Zemlje. Tokom perioda aktivnosti, nivo radijacije može dramatično da se poveća, što može prouzrokovati opasne vremenske uslove u svemiru, koji mogu oštetiti letelice koje orbitiraju i ugroze ljude u svemiru. Cilj Van Alen sondi je da se sazna kako se i zašto menja nivo radijacije u pojasevima.



ostavite komentar
Inicijalizacija u toku...
U prodaji je majsko izdanje časopisa National Geographic Srbija.