Veliko iznenađenje – prastanovnici Amerike imaju evroazijsko poreklo

Najstariji ljudski genom otkriva manje istočnoazijskog porekla nego što se mislilo.

Veliko iznenađenje – prastanovnici Amerike imaju evroazijsko poreklo Foto: Wikimedia Commons

Sudeći po novom redosledu genoma, skoro trećina gena severnoameričkih starosedelaca potiče od ljudi sa područja Evroazije i vezani su za Bliski istok i Evropu više nego za, kao što se ranije pretpostavljalo, Istočnu Aziju.

Na osnovu istraživanja kosti iz ruke 24.000 godina starog sibirskog mladića, došlo je do otkrića novog porekla severnoameričkih starosedelaca, kao i do ponovnog otvaranja pitanja o identitetu prastanovnika Amerike, kažu stručnjaci. 

Autori studije smatraju da novo istraživanje može pomoći u rešavanju nekih viševekovnih zagonetki vezanih za naseljavanje Novog sveta, koje uključuju genetske neobičnosti i arheološke nedoslednosti.

„Ovi rezultati su bili veliko iznenađenje za nas“, rekao je jedan od autora studije Eski Vilerslev, specijalista za prastaru DNK na Univerzitetu u Kopenhagenu, Danska.

„Nisam očekivao ništa slično. Genom koji je podjednako vezan za današnju zapadnoevroazijsku populaciju i moderne severnoameričke starosedeoce bio je prava zagonetka na početku. Kako se to desilo?“

Šta je novo?

Kost iz ruke trogodišnjeg dečaka, pronađena na lokalitetu Maljta nedaleko od obale Bajkalskog jezera u ruskoj oblasti Irkutsk, dala je ono što se može ispostaviti kao najstariji ljudski genom u redosledu.

Uzorci DNK iz ostataka otkrivaju gene koji se danas mogu naći u Zapadnoj Evroaziji, Evropi i na Bliskom istoku, kao i druge karakteristike jedinstvene severnoameričkim starosedeocima, ali bez dokaza bilo kakve povezanosti sa današnjom populacijom Istočne Azije.

Drugi zaseban genom izdvojen iz materijala pronađenog na lokalitetu, procenjen je kao 17.000 godina star i ima skoro identičnu genetsku strukturu.

On takođe pruža dokaz da su ljudi naseljavali područje Sibira tokom celog poslednjeg brutalno hladnog ledenog maksimuma, koji je okončan pre 13.000 godina.

Zašto je ovo važno?

Preovlađujuće teorije ukazuju na to da su severnoamerički starosedeoci potomci grupe istočnoazijskih ljudi koji su prešli Beringovo more, preko prirodnog mosta koji je spajao Severoistočnu Aziju sa Severnom Amerikom, pre 16.500 godina iako neki lokaliteti dokazuju ranije naseljavanje.

„Ovo istraživanje menja ideju budući da pokazuje da značajna manjina američkih starosedelaca ne potiče iz Istočne Azije, već od ljudi koji imaju veze sa današnjom Zapadnom Evroazijom“, izjavio je Vilerslev i dodao: „To je skoro trećina genoma, a to je puno. Tako da, imajući to u vidu, mislim da se istorija polako menja.“

Dok je prirodni most još uvek formirao vrata ka Americi, istraživanje sada prikazuje američke starosedeoce kao grupu koja potiče od ukrštanja dve različite populacije: jedne čiji preci vode poreklo iz Istočne Azije i druge čiji su preci živeli na prostoru Zapadne Evroazije, objasnio je Vilerslev, čije je istraživanje objavljeno juče u magazinu Priroda.

„Ukrštanje dveju grupa je ono što je formiralo severnoameričke starosedeoce kakve znamo.“

Šta to znači?

Vilerslev veruje da otkriće pruža jednostavnija i verovatnija objašnjenja nekih viševekovnih kontroverzi vezanih za naseljavanje Amerike.

„Iako znamo da su severnoamerički starosedeoci povezani sa Istočnom Azijom, zanimljivo je da nijedna savremena istočnoazijska populacija zaista ne liči na severnoameričke starosedeoce.“

„Ne možete reći da veoma liče na Japance, Kineze ili Koreance, tako da izgleda da nešto tu fali. Međutim, ovi rezultati objašnjavaju zašto se severnoamerički starosedeoci ne uklapaju u istočnoazijsku populaciju – zato što trećina njihovih genoma potiče od potpuno druge populacije.“

Otkrića takođe mogu dovesti do reinterpretacije arheoloških i antropoloških dokaza, poput čuvenog čoveka iz Kenevika, čiji ostaci ne liče na današnje severnoameričke starosedeoce, kao ni na populaciju iz Istočne Azije.

„Možda je razlog tome što trećina njegovih predaka ne dolazi sa tog područja, već iz Zapadne Evroazije.“

Šta dalje?

Mnoga pitanja i dalje ostaju otvorena, uključujući i ona gde i kada je došlo do mešanja zapadnoevroazijske i istočnoazijske populacije.

„Možda se to desilo negde u Sibiru ili čak u Novom svetu“, rekao je Vilerslev.

„Mislim da je veća verovatnoća da se to desilo u Starom svetu. Ipak, jedini način da se dođe do pravog odgovora na ovo pitanje jeste da se istraži još drevnih skeleta severnoameričkih starosedelaca i Sibiraca.“

Intrigantna pitanja takođe okružuju prirodu društva koje je živelo tokom mlađeg paleolita na lokalitetu Maljta, koje se sada uklapa u genome severnoameričkih starosedelaca.

Sibirsko dete pronađeno je zakopano sa raznoraznim predmetima koji predstavljaju ondašnju kulturu, uključujući figurice Venere, koje se mogu naći na području od Bajkalskog jezera sve do Evrope.

„Sada znamo da je dete pripadalo zapadnoevroazijskoj kulturi, iako je pronađeno daleko na istoku. Veoma je zanimljivo pitanje koliko je ova jedinka bila bliska sa drugim pojedincima koji su pravili ovakve figurice u isto vreme širom Evrope i na drugim mestima.“



bonus video
ostavite komentar
Inicijalizacija u toku...
Pogledajte šta vas očekuje u majskom izdanju časopisa National Geographic Srbija.