O značajnom otkriću u Nišu: Ostaci rimskog vodovoda

Deo vodovoda koji je otkriven u naselju Pantelej, svakako je najbolje sačuvan ostatak u Nišu i okolini.

O značajnom otkriću u Nišu: Ostaci rimskog vodovoda Foto: Zavod za zaštitu spomenika kulture Niš
Prelistajte galeriju   »
ostale slike u galeriji

Poslednjih godina, niško naselje Pantelej se ubrzano širi, gradi se nova infrastruktura i stambeni objekti, uglavnom ka severu i istoku granica grada. Upravo prilikom slične gradnje, otkriveni su ove jeseni ostaci rimskog vodovoda na dve lokacije i to gotovo istovremeno. Zahvaljujući pravovremenoj intervenciji Zavoda za zaštitu spomenika iz Niša, vodovod je u potpunosti istražen, jedan deo je sačuvan, dok je manji deo koji je zatečen u veoma lošem stanju ustupio mesto savremenoj gradnji.

Ovakav tip građevina je vrlo uobičajen za rimske i kasnoantičke gradove. Kao i danas, i tada su služili tome da se voda prenese od izvorišta do grada ili privatnih imanja. Međutim, interesantno je da je do sada u okolini Niša pronađeno tek nekoliko tragova koji nas upućuju na vodosnadbevanje u antici. Deo vodovoda u naselju Pantelej, svakako je najbolje sačuvan ostatak u Nišu i okolini.

rimski-vodovod-nis
Ovakav tip građevina je vrlo uobičajen za rimske i kasnoantičke gradove.
Foto: Zavod za zaštitu spomenika kulture Niš

rimski-vodovod-nis_1
Otkriveni su ostaci vodovoda zidanog od kamena i opeke sa unutrašnjošću omalterisanom hidrostatičkim malterom koji ne propušta vodu.
Foto: Zavod za zaštitu spomenika kulture Niš

Otkriće u Nišu je značajno i zbog toga što su konstatovana dva horizonta gradnje i upotrebe vodovoda. Naime, na obe lokacije, međusobno udaljene nekih stotinak metara, otkriveni su ostaci vodovoda zidanog od kamena i opeke sa unutrašnjošću omalterisanom hidrostatičkim malterom koji ne propušta vodu. Ipak, na istočnoj lokaciji, pored ovog kanala sačuvani su i ostaci cevovoda koji predstavlja stariju fazu. Očigledno je da su graditelji kamenog vodovoda znali i koristili već postojeću trasu starijeg cevovoda, ali je nisu pratili u potpunosti jer samo sto metara ka zapadu, na drugoj lokaciji, nema ni traga cevovodu.

 

Ovakav tip građevina je vrlo uobičajen za rimske i kasnoantičke gradove. Kao i danas, i tada su služili tome da se voda prenese od izvorišta do grada ili privatnih imanja. Međutim, interesantno je da je do sada u okolini Niša pronađeno tek nekoliko tragova koji nas upućuju na vodosnadbevanje u antici.

 

Za sada nije potpuno jasno kuda je vodovod otpremao vodu. S obzirom na lokaciju, ali i na sacuvanu duzinu akvadukta, postoji više kandidata – od vojnog logora na mestu današnje Niške tvrđave do prigradskih vila u njegovoj neposrednoj blizini. Ipak, ono što sa sigurnošću možemo reći za sada je da se mlađi vodovod prestao koristiti verovatno tokom 4. ili najkasnije tokom 5. veka. Naime, na jednom mestu je kanal presečen ukopavanjem najverovatnije otpadne jame u kojoj je bilo ostataka grnčarije iz perioda 4-5. veka, te je logično da u tom trenutku vodovod više nije bio u funkciji.

U istraživanjima su učestvovali Zavod za zaštitu spomenika kulture u Nišu, Arheološka zbirka Filozofskog fakulteta u Beogradu, Narodni muzej u Nišu i Arheološki institut iz Beograda, kao i studenti arheologije.

 

Možda će vas zanimati i:



slike u galeriji
ostavite komentar
Inicijalizacija u toku...
U prodaji je martovsko izdanje časopisa National Geographic Srbija.