Glavni grad drevnih Asteka: Kako je izgledao život u veličanstvenom TENOČTITLANU

Područje koje danas gotovo u potpunosti zauzima Meksiko Siti, nekada je bio glavni grad Asteka.

Glavni grad drevnih Asteka: Kako je izgledao život u veličanstvenom TENOČTITLANU Mural u Nacionalnoj palati u Meksiko Sitiju autora Dijega Rivere; Foto: Profimedia

Meksička dolina formira zatvoreni basen površine 8.000 kvadratnih kilometara, koji danas gotovo u celosti zauzima Meksiko Siti. Ovo područje je u doba Asteka bilo ispunjenio plitkim jezerima, okruženim njivama i gradovima koji su bili međusobno povezani putevima. Glavni među njima bio je Tenočtitlan.

Veličanstveni grad podignut je oko 1325. godine na ostrvu koje se nalazilo usred jezera Teskoko. Grad je nazvan po Tenoču, astečkom poglavici. Glavni izvor podataka o nekadašnjem izgledu grada jesu izveštaji koje su pisali konkistadori i nekoliko sačuvanih kodeksa. Istraživanja su skupa i komplikovana, zbog mesta na kojem se nalazi grad, a iskopavanja su gotovo nemoguća, jer mogu oštetiti zgrade velike istorijske vrednosti iz kolonijalnog doba, kao što su Katedrala ili Vladarska palata. Izuzetak predstavlja iskopavanje glavnog hrama, radovi na iskopavanju su započeti tek 1978. godine.

glavni-grad-asteka_1
Ilustracija grada; Foto:Profimedia

glavni-grad-asteka_1.[1] 
Ruševine drevnog grada u današnjem Meksiko Sitiju; Foto: Shutterstock


U gradu su postojale tri vrste ulica: zemljanje, "vodene" i mešovite, koje su bile kombinacija kanala i prave ulice. Većina kuća imala je pristup
kanalima, što je olakšavalo prenos robe. Asteci su koristili kanue ne samo za kretanje gradskim kanalima nego i za prenošenje vode i prikupljanje otpadnih voda iz raznih delova grada. Ulice su polazile s kopna i vodile ka centru, gde su se nalazili glavni hram, pijaca i vladarske palate.

Obredi i verski život

Obredni i verski život vrteo se oko glavnog hrama, posvećenog Tlaloku, bogu vode, i Uicilopočtliju, bogu rata. Zgrada je imala oblik piramide, u kojoj se nalazilo nekoliko manjih piramidalnih građevina, a na njenom vrhu Tlalokovo i Uicilopočtlijevo svetilište. U doba konkiste, hram su razorile Kortesove trupe.

Središnja zgrada Glavnog hrama obilovala je prikazima zmija, jer je po verovanju Asteka, Uicilopočtli rođen na vrhu planine Koatepek ("planina zmija"). U hramu je pronađena još i statua Koatlikue, boginje zemlje, majka boga rata. Danas je statua izložena u Nacionalnom antropološkom muzeju u Meksiko Sitija. Iskopavanja na ovom objektu, koja su započeta 1978. godine i dalje traju, a postoji i Muzej Glavnog hrama, u kojem se čuvaju neki od najvažnijih pronađenih predmeta. Ono što je obeležilo verski život Asteka jeste prinošenje ljudskih žrtava na vrhu hrama, u svetilištu.

Društveni i privredni život

Središte društvenog i privrednog života bila je pijaca koja je radila svakog dana. Iz raznih pisanih izvora, znamo da se hrana mogla kupiti maltene na svakom koraku. Ernan Kortes, osvajač Meksika, u svojim pismima dao je širok opis pijaca u Tenočtitlanu. Prodavci su bili raspoređeni u zavisnosti od vrste robe koju su nudili, tako da je kupac s lakoćom mogao da uporedi kvalitet i cene robe. Često je dolazilo i do raznih sporova, pa je zato postojao i sud koji je neprekidno radio na rešavanju sporova, jer su se prestupi počinjeni na pijačnom prostoru smatrali veoma ozbiljnim i krajnje oštro su se kažnjavali.

Na pijaci su se mogli kupiti svakojaki predmeti za kuću, odevni predmeti (maštlatl – tkanina koju su muškarci opasivali oko kukova, tradicionalne ženske bluze i suknje) koji su ukrašeni od zlata, srebra, puževa, školjki, kamena, kostiju, perja. Prodavale su se razne kreme za kožu, masti, lekovite smole.

asteci-glavni-grad_1
Središte društvenog i privrednog života bila je pijaca koja je radila svakog dana.
Maketa Atropološkog muzeja u Meksiku; Foto: Andrea Izzotti/Shutterstock

Na pijaci su se mogle kupiti i same životinje (ćurke, patke, golubovi, jeleni, zečevi..) kao i životinjski proizvodi (meso već pomenutih životinja, miševi, žabe, pečeni mravi, zmije…).

U transportu robe učestvovali su mnogobrojni utovarivači, istovarivači i prevoznici kanuom. Teški i jeftini proizvodi su najverovatnije poticali iz obližnjih područja, dok su pojedini luksuzni predmeti donošeni iz dalekih krajeva.

Vladarska palata

Iz pisanih izvora koje su sastavili španski osvajači, znamo da su oni ostali zaprepašćeni lepotom vladarske palate. Astečki car je živeo okružen sjajem, obilni darovi koji su se slivali u Tenočtitlan omogućavali su mu da živi vrlo raskošno.

asteci-glavni-grad
Ernana Kortesa dočekuje astečki poglavica Moctezuma; detalj jedne od serije slika pod nazivom Los enconchados, o osvajanju Astečkog carstva;
Muzej Amerike (Foto: Profimedia)

Raznovrsna i mnogobrojna jela su se služila na vrelim bakarnim mangalama, svaka posuda mogla se samo jednom upotrebiti. Igrači, akrobate i komičari zabavljali su dvor. Najviša vlastela pristupala mu je oborenih očiju i skromno obučena. Postojale su i prostorije prepune blagom, što je svedočilo o moći i bogastvu koje je vladar imao.

Na početku 16. veka grad je bio na vrhuncu moći, sa 200.000 stanovnika bio je jedan od najvećih gradova tadašnjeg sveta. Međutim, konkistadori, nisu marili za lepotu grada, te su ga 13. avgusta 1521. godine razorili.

Sa padom Tenočtitilana nestalo je Astečko carstvo, velika civilizacija Indijanaca na tlu današnjeg Meksika nije se dalje razvijala. Na ruševinama grada podignut je kasnije glavni grad podkraljevstva. Vremenom se grad sve više širio, jezera su isušena. U 19. veku grad oslobođen je španske prevlasti, te je Meksiko Sitiju u 20. veku dostigao razmere pravog megalopolisa.

Izvor: Kult

 

Možda će vas zanimati i:



ostavite komentar
Inicijalizacija u toku...
U prodaji je martovsko izdanje časopisa National Geographic Srbija.