Kulturna revolucija Maa Cedunga - mračna stranica u istoriji Kine

Godine 1966, nakon serije neuspešnih ekonomskih reformi koje su izazvale veliku glad u Kini, Mao Cedung pokreće kulturnu revoluciju. Time je započeta jedna od najmračnijih decenija moderne istorije Kine koju je, pored opšte ekonomske stagnacije, karakterisao i sistematski teror nad stanovništvom.

Kulturna revolucija Maa Cedunga - mračna stranica u istoriji Kine Foto: Shutterstock

Narodna Republika Kina, trenutno jedna od najvećih svetskih supersila i ekonomija, u svojoj savremenoj istoriji beleži ne tako svetle trenutke. Period vladavine prvog komunističkog vođe, Maa Cedunga, se, osim po velikoj ekonomskoj stagnaciji i izolovanosti Kine, pamti i po društveno-političkom pokretu po imenu "Kulturna revoluciija".   

Kulturna revolucija poznatija i kao "Velika Proleterska Kulturna Revolucija" došla je kao posledica kraha "Velikog skoka napred" - ekonomskog plana Mao Cedunga po kome je Kina, bez moderne tehnologije i sa malo resursa, za svega nekoliko godina trebalo da nadmaši zemlje zapada u proizovdnji čelika. Ova transformacija kineskog društva iz poljoprivrednog u industrijalizovano je propala pre svega zbog toga što je Cedung zahtevao da se poljoprivrednici umesto proizvodnjom hrane, bave prozivodnjom čelika u malim primitivnim pećima u svojim dvorištima. To je izazvalo nedostatak hrane koja je dalje vodila veliku glad i veliki broj smrtnih slučajeva.

 

Foto: Profimedia

U želji da učvrsti svoju vlast i ideologiju, kao i da "očisti" državu od bilo kakvih elemenata buržoazije, kapitalizma ali i kineske tradicije, Mao Cedung je najpre sproveo kulturnu revoluciju zatvaranjem svih kineskih univerziteta. Nakon toga je izvršio mobilizaciju omladine koja prisilno postaje režimska vojska po imenu "Crveni čuvari", a koja je služila za detektovanje, proganjanje i javno ponižavanje svih ljudi koji su "državni neprijatelji". U tu grupu ljudi spadali su intelektualci, stanodavci, bogati seljaci, profesori, članovi porodica "Crvenih čuvara", ali i visoki zvaničnici kineske komunsitičke partije koji nisu u poptunosti podržavali Cedungove refrome.

Kulturna revolucija je, pored hapšenja i masovnih pogubljivanja nepodobnih, značila i unštavanje svega što ima veze sa kineskom istorijom i kulturom, odnosno uništavanje sledeća četri elementa: običaja, kulture, navika i ideja. To je bio glavni povod velikih pljački i skrnavljenja hramova i ostalih verskih institucija.

 

Foto: Profimedia

Dodatni instrument za uspešno sprovođenje kulturne revolucije u delo bila je takozvana "Mala crvena knjiga". Ova knjiga je sadržala sve ideje i citate Cedunga. Pored toga što je bila dostupna na svim javnim mestima, ovu knjigu su glasno čitale kineske stjuardese na međunarodnim letovima kineskog nacionalnog avio prevoznika. 

Foto: Profimedia

Generacija studenata koja je trebalo da započne svoje obrazovanje 1960-te smatra se izgubljenom generacijom u Kini iz više razloga. Pored činjenice da ovoj generaciji unverzitetsko obrazovanje bilo onemogućeno, važno je napomenuti da su "Crveni čuvari" bili prinudno slani u ruralne delove Kine kako bi na "pravi" način učili i podučavali o besklasnom društvu i komunističkoj ideologiji.

Ipak, to nije bio kraj problemima. Prema pravilima kulturne revolucije, pripadnici "Crvenih čuvara" koji su se venčali na selu nisu smeli da se vrate u gradove ukoliko se prethodno ne razvedu od svojih bračnih drugova. Sve ovo imalo je negativan uticaj ne samo na kvantitet visoko kvalifikovane radne snage u Kini, već i na demografiju Kine. Neiskorišćen intelektualni potencijal, negativan prirodni priraštaj i trajno razdvojene porodice samo su neke od posledica sa kojima se izgubljena generacija zajedno sa ostatkom kineskog društva nosi.      

Nakon dovođenja države u stanje anarhije, stanovništva u stanje opšte paranije i 1 500 000 smrtnih slučajeva kulturna revolucija je završena 1976-te Cedungovom smrću.

 



bonus video
ostavite komentar
Inicijalizacija u toku...
U prodaji je avgustovsko izdanje časopisa National Geographic Srbija.