Ruska eksklava na obali Baltičkog mora: Pet zanimljivosti o Kalinjingradskoj oblasti

Fudbalski savez Srbije je odlučio da tokom Svetskog prvenstva u fudbalu baza našeg nacionalnog tima bude Svetlogorsk, gradić na zapadu očaravajuće Kalinjingradske oblasti.

Ruska eksklava na obali Baltičkog mora: Pet zanimljivosti o Kalinjingradskoj oblasti Foto: Profimedia

Proteklih dana imali smo priliku da zavirimo u delić atmosfere koji je srpske fudbalere dočekao u Svetlogorsku – gostoljublje lokalnog stanovništva, mural u čast Branislavu Ivanoviću koji su zaljubljenici u fudbal naslikali pred dolazak naše reprezentacije i raspevane navijače koji željno iščekuju početak Mundijala. Međutim, Kalinjingradska oblast nije samo još jedan kutak Rusije očaran fudbalom, a svakako nije tipična ruska teritorija. Ona je deo Evrope koji se može pohvaliti izuzetno bogatom istorijom i očaravajućom turističkom ponudom, koja na interesantan način spaja prirodna bogatstva, tradicionalnu Rusiju i evropski duh u ovom slučaju oblikovan nemačkom kulturom.

Ovaj deo Rusije kopnom nije spojen sa ostatkom zemlje

Foto: Profimedia

Budući da se nalazi između Poljske i Litvanije, Kalinjingradska oblast predstavlja rusku eksklavu na jugoistoku Baltika. Upravo je Baltičko more jedina direktna veza s Rusijom, što Kalinjingradsku oblast na neki način čini poluenkavom. Ukoliko žele da kopnom dospeju do ostatka Rusije, stanovnici ove oblasti moraju najpre ući u zemlju Evropske unije, odnosno u Litvaniju i, eventualno, Letoniju.

Više od 90 procenata svetskog ćilibara nalazi se u Kalinjingradskoj oblasti

Foto: Profimedia

Iako se nalazišta fosilne smole – koja se smatra dragim kamenom premda ne spada u minerale – mogu naći širom sveta, malo je poznato da se više od 90 odsto ćilibara koji se pronađe u svetu dobije upravo u Kalinjingradskoj oblasti. Jedini zvanični rudnik je „Primorska“, koji se nalazi u Jantarni i iz kog kompanija „Kalinjingradski kombinat za ćilibar“ godišnje izvadi i do 400 tona sirovog baltičkog ćilibara, poznatog i kao jantar. Zbog te činjenice, stanovnike ove oblasti neretko ćete čuti da svoj dom nazivaju „Jantarskim krajem“. Ipak, daleko je češći naziv Mala Rusija.

Oblast je ušla u sastav Rusije tek nakon pobede nad nacističkom Nemačkom 1945.

Foto: Profimedia

Davne 1255. godine, Kalinjingrad su prilikom osvajanja kao Kenigzberg osnovali Tevtonski vitezovi. Usledilo je pokoravanje plemena Starih Prusa, širenje hrišćanstva i doseljavanje Nemaca, a u vekovima koji su usledili ovaj region postao je važan centar nemačke kulture. Njegov najpoznatiji stanovnik svakako je filozof Imanuel Kant, koji je rođen i preminuo u Kenigzbergu. 

Tokom Drugog svetskog rata, Crvena armija prodrla je u grad, a nemačko stanovništvo je izbeglo u centralnu Nemačku ili je kasnije deportovano. Nakon toga je, ugovorom u Potsdamu, severni deo Istočne Pruske pripao Sovjetskom savezu, a toponimi su promenjeni. Tako je Kenigzberg postao Kalinjingrad, nazvan tako u čast predsedniku Vrhovnog sovjeta Sovjetskog Saveza Mihailu Kalinjinu.

Prva knjiga na litvanskom jeziku štampana je baš u ovom regionu

Foto: Wikimedia Commons

Kenigzberg je u 16. veku bio jedan od ključnih centara litvanske kuture, pa ne čudi što je „Katihizis“ Martinasa Mažvidasa, prva knjiga na litvanskom jeziku, štampana i objavljena upravo na prostoru koji je kasnije nazvan Istočna Pruska. Iako je širenje litvanske književnosti uzelo maha tek dva veka kasnije, i to se dogodilo na ovoj teritoriji, kada je protestantski sveštenik Kristijonas Donelaitis napisao „Metai“, remek-delo heksametra.

Jedinstvena turisička ponuda

Foto: Profimedia

Prodavnice suvenira u Kalinjingradskoj oblasti nisu tipične ruske suvenirnice. Iako ćete u njima pronaći i matrjoške i ostale predmete koji se vezuju za rusku tradiciju, u Kalinjingradu, Sovjetsku, Svetlogorsku, Baltijsku i drugim gradovima ove regije, najverovatnije ćete pazariti ćilibarski nakit, koji spada u dominantnije artikle u prodavnicama – makar u danima kada se ulicama ne širi mundijalska groznica. U administrativnom centru Oblasti nalazi se i Muzej ćilibara, koji čuva više od 14.000 jedinstvenih predmeta od „okamanjenog sunčevog zraka“ i koji je smešten u očaravajući ambijent nemačkog utvrđenja građenog za vreme Napoleonovih ratova.

U nezaobilazne čari Kalinjingradske oblasti spadaju i Kalinjingradski zoološki vrt, jedan od  najvećih i najstarijih u Rusiji, zatim Muzej Svetskog okeana, Most kraljice Lujze u Sovjetsku, izuzetni primeri secesije u arhitekturi, petnaest skulptura Hermana Braherta koje se nalaze na više lokacija u Svetlogorsku... Širom Kalinjingradske oblasti može se videti i veći broj starih gradskih vrata, od kojih je najpoznatija kalinjingradska Kraljeva kapija, a ljubitelji srednjeg veka imaju priliku da posete ruševine tvrđava građenih u različitim stilovima i razdobljima.



ostavite komentar
Inicijalizacija u toku...
U prodaji je majsko izdanje časopisa National Geographic Srbija.