Otkriće iz vruće lokve: Od mikroba do Nobelove nagrade

Jeloustoun je odlicno utočište ne samo za velika, harizmatična stvorenja već i za ona mikroskopska. U njegovih 10.000 hidrotermalnih pojava fumarola, sumpornih blatnih vrela, vrućih vrela opstaju najraznoliki mikrobi. Među njima su i neobična stvorenja koje mikrobiolozi nazivaju ekstremofilima, a koja zauzimaju istaknuto mesto među značajnim naučnim otkrićima.

Otkriće iz vruće lokve: Od mikroba do Nobelove nagrade Foto: Shutterstock

Tomas Brok je 1965. godine na izvoru Oktopod opazio „ružicaste želatinozne mase, očigledno biološkog porekla, na zapanjujuće visokim temperaturama”. Ovi vlaknasti organizmi su opstajali pri temperaturi od 82 °C, što je začuđujuće, i to u vreme kada se smatralo da bakterije ne mogu da opstanu na temperaturama višim od 60 °C. Brok se vratio na to mesto godinu dana kasnije sa studentom Hadsonom Frizom, te su zajedno pokupili jedan drugačiji organizam, žuckastu bakteriju sklonu vrelini, koju je Brok nazvao Thermus aquaticus.

Zavirite u Jelouston, najstariji Nacionalni park na svetu

Uzgajanjem T. aquaticusa došlo se do enzima koji replikuju DNK pri visokim temperaturama a taj enzim je učinio da lančana polimerizacija postane svrsishodna. Danas ključna alatka u molekularnoj biologiji, lančana polimerizacija je 1993. godine biohemičaru Keriju Malisu donela Nobelovu nagradu za hemiju. U to vreme je Norman Pejs predvodio tim koji je vršio mikrobiološke analize u Jeloustounu. Ovaj tim je u uzorcima iz Opsidijanske lokve, koristeći lančanu polimerizaciju i druge metode, otkrio mnoge nove vrste arhebakterija, jedno neizmerno i posve različito područje od bakterijskog. Uloga ovog parka u istoriji mikrobiologije zatvorila je krug: organizmi vode do naučnog metoda, koji vodi do organizama. I to delovanje se nastavlja.



bonus video
ostavite komentar
Inicijalizacija u toku...
U prodaji je julsko izdanje časopisa National Geographic Srbija.