Ko su bili Mavari?

Pojam Mavari, Mavri ili Mauri, veoma je poznat, ali isto tako zna i da nas zbuni. Iako ga pronalazimo u različitoj literaturi, uključujući i književnost i umetnost, pojam Mavari zapravo ne opisuje nijednu nacionalnost ili rasu.

Ko su bili Mavari? Foto: Profimedia

Termin Mavari vekovima je korišćen kako bi se opisala vladavina muslimana u Španiji, ili Evropljani afričkog porekla, piše National Geographic.

Termin potiče od latinske reči "Maurus", pojam se koristio da opiše Berbere i druge narod koji su živeli u drevnoj rimskoj provinciji Mauritaniji, u današnjoj severnoj Africi. Vremenom je je termin Mavar, počeo da se primenjuje i za opisivanje muslimana koji žive u Evropi. Od perioda renesanse termin "Mavar" i "crni Mavar" se koriste za opisivanje ljudi sa tamnom kožom.

Grupa muslimana iz severne Afrike, na čelu sa berberskim generalom Tarikom ibn-Zijadom je 711. godine zauzela Iberijsko poluostrvo (današnju Španiju i Portugaliju). Al Andaluz, kako su zvali svoju državu, je postao moćan kulturni i ekonomski centar u kom su cvetale umetnost i nauka.

Foto: Wikimedia Commons

Snaga muslimanske države je vremenom slabila, i počinjali su sve češći upadi hrišćana. Vekovima su se hrišćani borili za teritorijalnu prevlast na Iberijskom poluostrvu, i malo po malo osvajali teritoriju. Špansko osvajanje poluostrava konačno je okončano pobedom Ferdinanda II i Izabele I u Granadi, 1492. godine. 

Na kraju su Mavari bili proterani iz Španije, ali se do tada pojam Mavara proširio širom zapadne Evrope. Za Evropljane je Mavar bio svako ko je musliman ili ko je imao tamnu kožu; povremeno su Evropljani pravili razliku između "belih" i "crnih" Mavara.

Jedan od najpoznatijih Mavara u evropskoj književnosti svakako je Šekspirov Otelo. Venecijanski Mavar koji je služio kao general u venecijanskoj vojsci (u Šekspirovo doba Venecija je bila etnički raznolika) bio je, između ostalog, i simbol sve većeg mešanja naroda i kultuirne i trgovinske razmene između Evrope, Bliskog istoka, Azije i Afrike. Pored toga što je predstavljen kao izuzetan vojnik, Otelo je i egzotičan, hiperseksualan i nepouzdan - "lascivni Mavar" koji se ženi belkinjom - potvrđujući stereotipe koji su vladali u to vreme o crncima.



bonus video
ostavite komentar
Inicijalizacija u toku...
U prodaji je oktobarsko izdanje časopisa National Geographic Srbija.