Avgust 2014

Kuća slavnih majmuna

Avgust 2014

Za pola veka svog posvećenog rada na proučavanju šimpanzi Džejn Gudol nam je približila naše najbliže srodnike mnogo više nego što nas je zajednički predak udaljio poslavši nas različitim putevima evolucije. Bliskost je dokazana i analizama DNK, gde ljudi i šimpanze dele 99 odsto istog materijala, a najpoznatiji primer zajedničkog života, pored Džejn Gudol, jesu Tarzan i Čita. Šimpanza Čita, iako verni Tarzanov pratilac u filmovima i televizijskim serijama, u originalnim pričama Edgara Barouza ne postoji. Tek u kasnijim Barouzovim knjigama pojavljuje se majmun Nkima, a popularna šimpanza Čita je na filmskoj traci prikazivana i kao mužjak i kao ženka.

Kako u fikciji, tako i u stvarnosti, šimpanze pomažu našoj vrsti. Neću ovde pominjati hiljade stradalih primata u raznim eksperimentima. Radije bih da podsetim na šimpanze koje su dale svoj doprinos istraživanju svemira iako su mnogo manje poznate od Čite.

Čop Čop Čang, kasnije poznat kao Astrošimpanza Ham, prvi je hominid koji je poslat u svemir januara 1961. godine. Do tog datuma, kada je obavio svoj suborbitalni let od 16 minuta i 39 sekundi, Ham je bio označen kao "Broj 65". Nakon uspele misije nazvan je po skraćenici ustanove koja ga je pripremala za let - Holloman Aerospace Medical. Ham je izvršio sve zadatke za koje je pripreman, ali sa sekundom zakašnjenja. Kapsula sa astromajmunom je pala u Atlantski okean i postoji fotografija na kojoj se sa kapetanom spasilačkog broda drži za ruku. Proslavljen, proživeo je još 17 godina u zoološkim vrtovima u Vašingtonu i Severnoj Karolini. Hamovi posmrtni ostaci sahranjeni su u Novom Meksiku, u Međunarodnoj svemirskoj kući slavnih, dok je skelet izložen u Američkom muzeju zdravlja i medicine. Enos je ime šimpanze koja je dva puta obletela Zemlju u novembru 1961. godine. Za oko godinu dana pre lansiranja Enos je prošao 1.250 sati obuke na Univerzitetu u Kentakiju i vazduhoplovnoj bazi Holoman. Postoje beleške očevidaca da je Enos nakon uspešnog prizemljenja skakao od radosti i da se entuzijastično rukovao sa svojim spasiocem. Enosov let bio je generalna proba za let Džona Glena u Zemljinu orbitu u februaru 1962. godine.

Za šta su sve šimpanze sposobne govore bezbrojni eksperimenti i situacije u prirodi, a u beogradskom zoološkom vrtu postoji spomenik posvećen našem najpoznatijem majmunu Samiju, koji je u dva naleta uspeo da pobegne iz zoo-vrta i prošeta se Beogradom.

Nikad se ne zna kada možete sresti šimpanzu, stoga vodite računa o tome šta radite jer majmun radi što majmun vidi.

Do sledećeg broja,



bonus video
ostavite komentar
Inicijalizacija u toku...