-  

Arhiva časopisa

  -  

April 2013

Maske u Srbiji

Maske u Srbiji

Alati

Veličina slova: Decrease font Enlarge font
emailPošalji prijatelju

Veza sa onim svetom

Napisala: dr Vesna Marjanović

U narodnoj religiji Srba maske i maskiranje tretirani su kao vid komunikacije sa „bićima sa onog sveta”, odnosno sa precim i sa agrarnim demonima ili božanstvima. Maskirani su bili medijum između živih i mrtvih, između ovostranog i onostranog. Od njih je, prema verovanjima, zavisila plodnost u narednom ciklusu vegetacione i agrarne godine. Nakon što maskirani učesnici sprovedu sve rituale prema „propisanom redu”, verovalo se da doprinose zaštititi kolektiva i pojedinaca od svakog zla.

U toku zimskih praznika maske su sačuvale na neki način arhaičnu i formalnu vezu sa starim kultovima duša predaka i prirode. U prolećnom periodu povorke sa maskama poseduju zabavni karakter.

U najarhaičnije maskirane likove u povorkama Srbije ubrajaju se antropomorfno-zoomorfne maske poput buše sa severa Bačke kod Mađara; na istoku su primetne maske vola – južni delovi Banata, Grebenac; straža – u povorkama fašangi kod Rumuna i Srba, pa dalje linijom prema Bugarskoj do predela Leskovačke Morave u povorkama surovara i koledara kod Srba. Uz antropomorfno lice dodavani su životinjski atributi, najčešće rogovi. Za maske od drveta u predelu Leskovačke Morave (sela Pertate, Nakrivanj, Čukljenik), uobičajen je naziv korube. Drugi tip arhaičnih koledarskih maski (alnika, oala, lesnika) načinjen je od izdubljenih tikvi i nazivaju ih lejke.

Inicijalizacija u toku...
Pogledajte šta vas očekuje u martovskom izdanju časopisa National Geographic Srbija.